Kronika uzdrowiska Duszniki-Zdrój (lipiec – sierpień – wrzesień 1945 rok)

Dariusz Giemza

01.07.1945- Sporządzanie listy pracowników i wydawanie dowodów tożsamości na rozkaz Polaków.

02.07.1045 -Wznowiona praca w uzdrowisku. Kąpiele dla Polaków i Niemców. Redukcja etatów w uzdrowisku/dane Archiwum Muzeum Skarbiec Dusznik-Zdroju.

04.07.1945- Przez miasto przemaszerowały oddziały rosyjskie, bydło i konie.

05.07.1945- Rosjanie plądrują miasto i sklepy/Cullmann, Wegner, Fritsch i John/.

06.07.1945- Część Polaków uciekła z Kudowy, Rosjanie splądrowali dom Daheim wywożąc Jaschoba właściciela.

10.07.1945- Sygnatariuszka i tłumaczka Haas jadą po dowody osobiste do Kłodzka. Spawą zajmował się jeden z 3 Polaków Wenglisch. Uzdrowisko i Dom Zdrojowy należą od teraz do Polaków. Obwieszczenia przybito po polsku, rosyjsku i niemiecku.

13.07.1945- Przybywa rosyjski porucznik zapewne z Żydem, aby zwiedzić uzdrowisko. Oprowadzał Pan Wolff. Rozdano też polskie dowody wystawione 11 lipca, które obowiązywały do 30 lipca.

18.07.1945- Profesor Grundke z Wrocławia zwiedza dom zdrojowy.

22.07.1945- Burza w mieście o godz.19. Uszkodzono linia elektryczna na Górze Ołtarzowej, zginęła Pani Ochmann. Połamane drzewa. Wielkie szkody również okolice Doliny Strążyskiej i Zieleńca.

24.07.1945- Wojsko zajęło domy Eldorado, Cecilie, Konig von Sachsen, Hohenzollern, Kaiserhof. Siostry Nore Dame i Elżbietanki oraz dzieci z pensjonatu Christa przenoszą się do Parkhotel i Hygiea. Siostry pozostawiły wiele rzeczy w Klasztorze Franciszkanów. Słoweńcy opuszczaja klasztor. Klasztor zajęła niezliczona liczba, chorych i ubogich.Dr Maj uchodźca z Opola został przydzielony przez doktora Freunda jako lekarz do klasztoru franciszkańskiego.

25.07.1945-Urząd pocztowy przejmują Polacy, opłaty w złotówkach, list 1 złoty co odpowiada 2 markom.

26.07.1945- Polskie wojsko zajmują domy zdrojowe i jeżdżą konno po parku. Konie na kortach tenisowych, zajmowane są szkoły zawodowe i mieszkania.

Oficer polski Władysław Gawdyn/Zbiory Muzeum Skarbiec Dusznik-Zdroju/.

30.07.1945- Ulatowski dyrektorem uzdrowiska, zajął apartament nr 70. Trzeba dostosować się do trudnej sytuacji.

01.08.1945-Firma Seidel z Ziębic odbiera materiały biurowe i maszyny do pisania.

03.08.1945- Ogłoszenie wywołuje konsternacje, że ziemie do Nysy Łużyckiej i granicy chechosłowackiej będą należej do Polski. Napływa dużo Polaków . Liczono,że jest to przejściowe. Zmniejszone racje żywnościowe. Chleb po dwa funty na głowę na tydzień, mięso 100g a masło 50g. Polacy otworzyli własną mleczarnię, Niemcy kupowali masło w Kolovej u kupca Hoffmanna.

Rodzina niemiecka z dawnego Bad Reinerz/ Zbiory Muzeum Skarbiec Dusznik-Zdroju/.

07.08.1945- Burmistrz Ulatowski, Pani Hass zadają pytania odnośnie przekazania uzdrowiska, cen, godzin otwarcia, wydatków i dochodów. Wskazano, że najlepiej to zrobi inspktor uzdrowiska Tschoepe.

08.08.1945- Przedsiębiorstwa miejskie zażądały zaliczki 5000 marek za węgiel dla noworudzkiej kopalni.Polacy robią przelicznik 1zł to 2 marki co wywołuje strach przed podwyżkami. Kąpiel oczyszczająca 2zł a z bąbelkanmi 5zł.

09.08.1945- Harcerze z Polski w liczbie 20 stawili sie w Domu Niemieckim na kąpiele, ale zostali odesłani z powodu awantury.

10.08.1945- Przyjazd z Legnicy 4 panów oprowadzonych po Zdroju przez Ulatowskiego i doszedł dr Freund.Browar pełni funkcę kasyna.

11.08.1945-Polski burmistrz Cyzmer zażadał od burmistrza Roeslera wydania sejfu dla polskiego archiwum. Ochmann właściciel furmanki był z 7 mieszkańcami Dusznik na miejscu i nie zezwolił na wydanie sejfu.

12.08.1945-Polski festyn młodzieżowy chyba się nie odbędzie z powodu deszczu. Dom Sonnenscheim przemianowano na dom wypoczynkowy dla hutników. Dom poświęcił ks. Sikorski. Polacy ucztowali i jedli pstrągi z Czarnego Stawu ponieważ spuszczono wodę.

13.08.195-Rozmowy Tschoepe, Ulatowski, Wolf o zakładzie dwutlenku węgla i przekazywaniu wpływów do Ulatowskiego. Tschoepe wraca na stanowiska inspektora.

15.08.1945- Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny- cały zdrój ma wolne.

Klasztor oo. Franciszkanów/ Zbiory Muzeum Sklarbiec Dusznik-Zdroju/.

16.08.1945- Nowe obwieszczenia o cenach za kąpiel. Niemcy kupują karnety w naszej walucie, awizowano zakup węgla. Maria Broczek pobiera opłaty.

20.08.1945- Pani Broczek przejmuje inwentarz domu zdrojowego.

24.08.1945- Burmistrz Cyzmer zdymisjonowany i aresztowany. Nowy burmistrz to kapitan w mundurze. Zdrój pod jurysdykcją ministerstwa zdrowia.

27.08.1945- Odmawia uchodźcom wydania kufrów. Pracownicy Nitsche i Klara Hoffmann znieśli kufry do hallu hotelowego z poddasza. Ogrodnicy dostali polskiego nadzorcę jak tydzień wcześniej został wyznaczony ogrodnikowi Volknerowi. W klasztorze co niedzielę msza sw. odprawiana dla Polakow i Niemców przez ks. Sikorskiego. Pensjonaty zajmują na wypoczynek Polacy . Są to studenci z Krakowa z Wyższej Szkoły Handlowej, włókniarze z Bielawy. Chorzy z wrocławskich szpitali są Klasztorze Franciszkańskim, Dom Srebrne Źródło, Leśny Zameczek jako oddział zakaźny. Udręka narasta z dnia na dzień.

01.09.1945- Załoga podpisuje listy obecności u Pani Broczek.

02.09.1945- Nowe nazwy domów: Następca Tronu, Księzniczka Charlotte, Dom Arlt, Kraj Sudecki, Dworek Dintera. Pensjonaty Piękny Widok i Karlsruh podlegają polskim kierowniczkom.Kiehl kieruje kuchnią a goście Karlsruh stołowali się w Pięknym Widoku. Dom Kasparek- polska zarządczyni, ale włascicielka zajmowała pokoje i gotowała dla polskich oficerów. Dom Christa ograbiony a włascicielka z siostrami wygnana/dzieci z tajemniczego sierocińca/.

Siostry Amalia i Klara, które przywiosły z Wrocławia 60 dzieci w styczniu 1945 roku/ Zbiory Muzeum Skarbiec Dusznik-Zdroju/.

05.09.1945- Konfiskata Dworku Dinter i opuszczenie mieszkania.

07.09.1945- Wojsko miało odmaszerować, ale nastąpiła wymiana żołnierzy.Pani Hass wróciła z Legnicy.

08.09.1945- Do Dworku Dintera przybywa Ulatowski, burmistrz/kapitan w mundurze/, oficer milicjji i szeregowy milicjant i pięczętują 4 pokoje. Było tysiące książek medycznych z Wrocławia. Majątek właścicieli pozostał nietknięty. W tym dniu był bal dla polskiego wojska do rana.

10.09.1945- Dwaj dygnitarze z Legnicy mianują panią Hass gospodarzem domu uzdrowiskowego

11.09.1945- Świtkowska przejmuje inwentarz biurowy

12.09.1945- Pochowana Emilia Stonner po 6 tygodniowej chorobie dozorczyni toalet. Pan Wolf pracuje w firmie Scharf. Włamaniedo Domu Zdrojowego zauważa Ulatowski. Zabezpieczono pomieszczenie papierowymi plombami . Interweniowała milicja i wojsko.

Dawna Pijalnia i budynek DoktorHaus , który uległ zniszczeniu podczas wybuchu amunicji 10 maja 1945 roku/ Zbiory Muzeum Skarbiec Dusznik-Zdroju/.

13.09.1945- Plomby zniszczone a Ulatowski i komendant wojskowy telefonują do Kłodzka. Dodatkowo milicja i Rosjanin, cywil ze starostwa , około 8 osób. Wywożone są produkty dla polskiego wojska i lokali gastronomicznych: Browar oraz Pod Księciem Homolskim. Pani Broczek przywozi do pracy brata i innych Polaków. Panuje głod i ucisk. Brakuje chleba i mięsa.

Żołnierz rosyjski , który przebywał w naszym mieście w 1945 roku.

17.09.1945- Przesunięcie czasu na rosyjski o godzinę do tyłu.

18.09.1945- Wprowadzono sprzedaż chleba, splądrowano dom rodziny Pappel. W tym domu odnaleziono duże ilości produktów spożywczych,wina likiery, kasze, kawy, czekolady i inne deficytowe produkty. Włascicielce Tautz zginął samochód ciężarowy i dwa wozy konne. Zostaje zagarnięta gospodarka Alousa Herrmanna a 83 letni szewc Schleicher wygoniony z zakładu na górę mieszkania.

24.09.1945- Przyjeżdża 15 wozów konnych i wiele ciężarówek, aby zabrać konserwy.

25.09.1945- Przez miasto jedzie 12 dużych samochów Czerwonego Krzyża- nie wiadomo czy Zurych czy Praga czy amerykańskie.

26.09.1945- Zwalniani pracownicy a Polacy zajmują ich miejsce. Tworzone listy personelu.Tschoepe proponuje 5 osób.

29.09.1945- W biurze siedzi Polka Pani Switkowska, ja naprzeciwko a Wienzens przy maszymie. W tym tygodniu nie było chleba i mięsa dla Niemców. Nadzieja na pozbycie się polskiej władzy upada.

Muzeum Skarbiec Dusznik-Zdroju jest bezpłatne i prywatne.

Nie jest dotowane przez instytucje miejskie i kultury.

Proszę o wsparcie na realizację zadań kulturalnych.

Skomentuj